We zijn er bijna

We zijn er bijna. Ik werk aan de laatste hoofdstukken van Het Huis van de Roos. Als dat af is, heb ik het hele tweede boek opnieuw geschreven. Hoewel ik de originele verhaallijn blijf volgen, is het op veel punten een totaal ander boek dan de eerdere versie. Het blijft bijzonder om te ontdekken hoe een verhaal zich blijft ontwikkelen. Vooral omdat de karakters van de  personages groeien en hun wisselwerking om een ander verhaal vraagt. Conrad, Bridget en Duncan, de belangrijkste personages uit boek 2, heb ik nog beter leren kennen. Zaken die ik in de eerste versie niet zag, zijn ineens heel duidelijk en vallen op hun plaats. Het is het wonderlijkste onderdeel van schrijven.

We zijn er bijna, maar nog niet helemaal. Het verhaal mag er dan zijn, het boek nog niet. Een aantal hoofdstukken worden al gelezen door proeflezers en daar komt het laatste deel straks bij. Met die feedback ga ik herschrijven. Daarna volgt een ronde met mijn redacteur Anaïd Haen. Als laatste gaat mijn uitgeefster Rianne Lampers met een stofkam door de tekst om alle laatste foutjes er uit te halen.

Ondertussen werk ik met Joost Zwaan aan de cover voor dit boek. We hebben al iemand gevonden die model wil staan voor Conrad. Het concept is doorgenomen en het logo (van een roos uiteraard) dat op de band staat is al gemaakt. Zo krijgt Terra 7 deel 2 Het Huis van de Roos steeds meer vorm.

Nee zeggen

Ik ben nieuwsgierig, leergierig en een optimist. Over het algemeen goede eigenschappen die verschillende keren in mijn leven goed van pas kwamen. Tegenwoordig zijn deze eigenschappen mijn valkuil.

Ik heb altijd ideeën en vind heel veel leuk. In het verleden is ook gebleken dat veel dingen mij goed af gaan. Maar als je iets kunt en leuk vindt, wil dat nog niet zeggen dat je het moet doen. Daarnaast denk ik altijd in oplossingen. Wil het niet rechtsom, dan ga ik linksom. Wil dat ook niet, dan desnoods dwars door het midden. Maar wat als iets niet doen de beste oplossing is? Wat als het gewoon beter is om nee te zeggen?

Ik heb heel vaak nee moeten zeggen de laatste paar jaren. Nee tegen mijn werk dat ik heel erg leuk vond, maar niet meer vol kon houden. Nee tegen zingen met de bigband, omdat ik het niet meer red om ’s avonds te repeteren. Nee tegen een verzorgpaard, omdat ik de energie niet heb. Nee tegen vrienden, omdat ik te moe ben om met ze om te gaan. Mijn wereld is er een stuk kleiner door geworden.

Veel behandelingen van burn-outs gaan uit van het principe dat je balans moet zoeken tussen dingen die energie nemen en energie geven. Alleen bij mij werkt het niet zo. Alles kost energie, ook de leuke dingen. Alleen de niet-leuke dingen kosten meer. De dingen die niet zo leuk zijn, moeten wel gewoon gebeuren. Huishouden, boodschappen doen, koken, klussen. Het is een onderdeel van het gewone dagelijks leven.

Er zijn zaken waar ik ja tegen blijf zeggen. Belangrijkste zijn mijn gezin en familie, echte vrienden, mijn hond en kat, die ene keer in de week op een ochtend paardrijden en natuurlijk schrijven. Of schrijven wel of niet lukt is niet afhankelijk van mijn energieniveau, maar van mijn vermogen me te kunnen concentreren. Natuurlijk, als je moe bent is het lastiger om je te concentreren. Toch werkt het niet andersom; als ik energie heb, kan ik me vaak slecht concentreren.

Ik werk met een weekschema waarop ik mijn activiteiten verdeel. Het geeft houvast en helpt om dat kleine beetje energie dat ik heb goed te verdelen. Toch blijft het nodig om nee te zeggen, ook als het eerst ja was. Zo zou ik woensdag naar een school in Gouda om samen met Anaïd Haen les te geven over schrijven. Ik had er erg veel zin in, maar heb het af moeten zeggen. Niet leuk, maar noodzakelijk. Want soms win je iets door nee te zeggen, ook al voelt het als verliezen.

Als het allemaal moeite kost

Ik ben de laatste tijd niet zo actief op mijn website of via Facebook. Dat komt omdat alles (en dan ook werkelijk alles) mij moeite kost op dit moment.

Ik kan me niet concentreren, vergeet snel dingen, kom slecht uit mijn woorden en heb regelmatig allerlei lichamelijke klachten als hoofdpijn, slechter zien, buikpijn en spierpijn. Daarnaast ben ik altijd moe, vanaf het moment dat ik opsta. Gelukkig ben ik niet depressief, want daar zorgt medicatie wel voor.

Ik heb vaker dit soort periodes gehad en ben nooit een energiek persoon geweest (ook als kind niet), maar de laatste paar jaar is het erger geworden. Ik doe mijn best er mee om te gaan en heb recent ook weer de hulp van een psycholoog ingeschakeld.

Het is ongelofelijk frustrerend. Het is iedere dag weer een afweging maken wat je wel en niet doet en balans zoeken tussen wat moet (boodschappen doen) of wat je graag wil (paardrijden). Ook weiger ik me helemaal uit het leven terug te trekken, dus ik ga wel naar festivals voor de promotie van mijn boek (ook al ben ik daarna een aantal dagen tot niets in staat).

En ik blijf schrijven aan mijn 2e boek. Vraag me niet hoe, want zelf weet ik het ook niet. Soms kom ik niet verder dan 1000 woorden op 1 dag en daardoor gaat het langzaam (want iedere dag schrijven lukt niet altijd). Het is gewoon voor die computer zitten in mijn werkkamer (geen geluiden of mensen om mij heen), terug lezen wat je eerder hebt geschreven (een hele opgave met weinig concentratie), de verhaallijn erbij pakken en gaan.

Schrijven helpt, ook als het moeite kost. Ik ben op dat moment weer even de personages uit mijn boek op Terra 7. Ik voel hun emoties en zie voor mijn ogen als een film wat er zich afspeelt. En ook nu vallen nog steeds dingen op hun plek in dit verhaal dat ik 26 jaar geleden verzonnen heb. Dat geeft echt een kick.

Dus ik aanvaard de frustratie en de pijn in mijn lijf en schrijf. Langzaam, maar gestaag komt boek 2 Het Huis van de Roos er aan.

 

Kort verhaal De Profetie op FantasyWereld

Speciaal voor de website FantasyWereld heb ik een kort verhaal geschreven dat zich afspeelt voor de gebeurtenissen in Het groene kristal. Je leest er waarom Dion uit het oerwoud vertrok. Voor de mensen die mijn boek gelezen hebben, is het een leuke aanvulling en ik hoop dat het voor de mensen die het nog niet gelezen hebben een leuke introductie is.

FantasyWereld.nl is het grootste online magazine op het gebied van fantasy en sciencefiction, met dagelijks honderden bezoekers uit Nederland en Vlaanderen. Je vindt er informatie over films, series, boeken, strips, spellen, LARP en evenementen die allemaal met het fantastische genre te maken hebben.

Ik ben al jaren een SF en fantasy fan, maar toch zijn dit soort websites redelijk nieuw voor mij. Het is een leuke bijkomstigheid van het feit dat ik nu schrijver ben en een boek uit heb: ik ontdek via Social Media en door promotiewerk allerlei boekbloggers, Facebookgroepen, websites en evenementen die volledig in het teken staan van fantasy en sciencefiction.

Op de website FantasyWereld staat ook een recensie van Terra 7 boek 1 Het groene kristal en een interview met mij.

 

Nieuwe personages

In het tweede deel van Terra 7 volg je Conrads reis naar het noorden. Het betekent een kortstondig afscheid van Virginia, Dion, Zania en Kyril die we weer terug zien in deel drie.

In deel twee Het Huis van de Roos leren we Conrad, oudste van de Aardse wetenschappers en technologiespecialist, veel beter kennen. Nieuw zijn verzetsstrijdster Bridget (half Nard, half Afraans) en Duncan, Afraanse edele uit het Huis van de Roos. Hieronder leer je ze kennen aan de hand van een favoriete bezigheid uit hun verleden:

Conrad:
Ik plaats mijn handen voor mij en voel het ruwe oppervlak van de gravelbaan onder mijn vingertoppen. Mijn voeten staan in de startblokken. Hoewel dit geen wedstrijd is, voel ik wel de opwinding die bij een start hoort. Ik breng mijn billen omhoog en zoek het juiste evenwicht met de grootste druk op mijn voeten. Ik haal diep adem. In mijn hoofd laat ik het startsignaal klinken en nog op het signaal zelf spat ik vooruit. Mijn passen niet te kort en niet te lang. Ritme zoek ik en ritme heb ik. De wind suist in mijn oren en mijn ogen tranen. Mijn borst gaat snel op en neer als mijn longen zich vullen en ik de lucht weer uitblaas. Mijn hart bonst en pomp de zuurstof naar mijn spieren die steeds meer en meer verzuren. De laatste paar meters doen pijn, maar het is pijn dat ik verwelkom, want daar is de eindstreep. Dit was een snelle 100 meter, ik weet het zeker.

Bridget:
‘Vuur maken kost tijd’, legt papa mij uit. Ik slaak een diepe zucht. Ik draai en draai en draai maar aan het stokje, maar geen vuur. Het wil niet en het gaat me toch niet lukken, dus boos laat ik het uit mijn handen vallen. Papa gaat achter me zitten en ik ontspan meteen. Hij pakt mijn handen en samen doen we het nog een keer. Door zijn hulp blijft het stokje dat ik draai, veel meer op zijn plaats en ik ruik een brandlucht. Papa pakt snel het plukje houtvezels en legt het tegen het draaipunt aan.
‘Nu eerst weer draaien en dan blazen.’ Ik draai op de manier die papa mij net voordeed. De brandlucht wordt sterker. Ik blaas en ineens is er een prachtig geel vlammetje te zien in het plukje vezels. Als betovert staar ik er naar. ‘Goed gedaan meid’’, prijst papa mij. Hij houdt zijn handen beschermend om het vlammetje en samen brengen we het naar de houtvezels dat tussen het door ons geraapte hout ligt. Al snel vat het vlam en niet veel later warmen we ons aan het vuur.

Duncan:
Met mijn hand strijk ik eerst langs de klep van de vleugel, voordat ik die open doe. Ik weet niet waarom precies, maar ik geniet altijd als mijn vingertoppen de nerf van het hout voelen. Misschien wel omdat dit een Aardse vleugel is, gemaakt met Teraxaans hout.
Ik plaats mijn handen gedachteloos op de toetsen. Wat zal ik gaan spelen? Ik lach als ik zie dat ik bijna automatisch mijn vingers in de juiste positie heb gezet voor de ‘Mondscheinsonate’ van Beethoven en ik begin te spelen. Ik hou van de kalme klanken van dit stuk. De rust die er in zit en het kalme stijgen en dalen van de melodie. Altijd als ik dit speel, moet ik denken aan de Aarde voordat de mens het vernietigde. Die oude wereld waar mijn voorouders ooit leefden. Een wereld waar ‘s nachts slechts één maan je pad verlichtte.

Oud werk

Een verhaal uit het verleden weer oppakken en herschrijven of opnieuw schrijven is helemaal niet vanzelfsprekend. Door een bericht op Facebook van schrijver Sophia Drenth over het wel of niet oppakken van een oud verhaal is mij dat nog duidelijker geworden. Waarom heb ik er dan toch voor gekozen om het verhaal van Terra 7 wel op te pakken en uit te brengen 26 jaar na het schrijven van het oorspronkelijke verhaal?

Er zijn namelijk ook verhalen van mijn hand waarbij ik helemaal niet de behoefte heb om ze te publiceren. Zo schreef ik ooit voor de schoolkrant het door mij geïllustreerde SF sprookje ‘Het geschrift de waarheid’ over een planeet die opgesplitst raakt in een wit en zwart deel. Het is een prachtig tijdsdocument van mij als 17-jarige. Het is wat het is; het is af.

Ook heb ik samen met mijn zusje het levensverhaal van mijn opa Wagenaar opgeschreven. De man was een fantastische verteller en had flink wat meegemaakt. Hij was 94 en wist dat hij ging sterven en in twee weekenden hebben we hem geïnterviewd. We hebben geprobeerd de verteltrant van mijn opa zo veel mogelijk terug te laten komen in de tekst. Het is in een kleine oplage in eigen beheer gemaakt en alleen voor familie. Ik beschouw het niet als eigen werk, maar als iets van mijn opa. Al denk ik wel dat zijn verhalen door kunnen klinken in teksten die ik schrijf, omdat je nou eenmaal altijd iets meeneemt van wat je hebt gehoord of gekend.

Toen ik Terra 7 na 10 jaar weer las, werd ik meteen weer in het verhaal getrokken. Natuurlijk waren delen gedateerd, maar het verhaal raakte me. De personages gingen in mijn hoofd zitten. Ik zag ineens verbanden die ik eerst niet had gezien. Wat ook hielp is dat ik het gevoel had, dat dit verhaal nog steeds relevant is. Toen was mijn inspiratiebron de oorlog op de Balkan, nu was er de oorlog in Syrië en de toenemende polarisatie in de samenleving.

Met het oppakken van een oud verhaal maak je het jezelf alleen niet makkelijk. Je schrijfstijl is veranderd en als het goed is ben je ouder en wijzer geworden. Zo is het best lastig om karakters aan te passen of prachtige scenes te schrappen, omdat dat het verhaal ten goede komt. Het gevaar is dat je in de “oude groef” blijft hangen. Vandaar dat ik nu deel 2 opnieuw wil schrijven i.p.v. de oude tekst bewerken. Ik heb inmiddels al ontdekt dat dat het niet perse makkelijker maakt, dus waarschijnlijk wordt het een combinatie van herschrijven en opnieuw schrijven.

En gelukkig heb je in een latere fase je proeflezers en je redacteur. Zij zien het verhaal voor het eerst en zullen niet schromen om opbouwende kritiek te geven. Dat is precies wat elk verhaal nodig heeft.

Je boek verkopen

Het romantische idee van een verlegen schrijver op een zolderkamertje is totaal achterhaald. Misschien bestaan ze nog wel, maar het is niet waarschijnlijk dat je ooit iets van hen zult lezen. Als je wilt dat jouw boek gelezen wordt, zul je jezelf met je boek moeten presenteren aan de buitenwereld.

Natuurlijk zal een goede uitgever haar of zijn best doen om jouw boek te verkopen. Daar is de uitgever zelf immers ook bij gebaat. Maar dat dat echt niet genoeg is, zag ik op Dutch Comic Con in Utrecht waar ik afgelopen weekend was. Nu is dit een beurs waar maar een klein deel van het publiek geïnteresseerd is in boeken. Je moet dus je best doen om gezien te worden. Een aantrekkelijke kraam én boekcover helpt daarbij, maar nog beter is het om mensen aan te spreken zodra ze interesse tonen.

Dat is best een stap. Ik heb wel eerder op markten gestaan, maar het was altijd voor mijn werk en niet voor iets van mijzelf. Dat maakt echt verschil en dan komt ook al snel de onzekerheid om de hoek kijken (zit ik mezelf hier aan te prijzen en vinden ze het straks niks, géén schrijffouten maken bij het signeren, help, een schrijver gaat mijn boek lezen, kopen ze het nou omdat ze geen nee durven zeggen?). Ik sprak Cocky van Dijk, uitgever bij Zilverspoor en collega schrijver, er over. We waren allebei blij dat als je wat ouder wordt, je zulke negatieve stemmen herkent en ook weer stil krijgt. Want ik heb niet voor niks dat boek geschreven en uitgebracht. Ik sta er 100% achter en wil ook dat het gelezen wordt.

Praten met andere schrijvers en boekliefhebbers is sowieso een goed idee. Je krijgt een beter beeld van wat er allemaal bij komt kijken naast het schrijven zelf. Al met al was afgelopen weekend dus heel leerzaam. Op naar het volgende evenement om nog meer boeken te verkopen. Want er is niks leukers, dan van lezers horen wat ze van je boek vinden (en tot nu toe zijn de reacties allemaal positief).

Focus

De zenuwen zijn inmiddels weg en mijn maag gekalmeerd. De boekpresentatie was geweldig. Veel mensen die ik verwacht had, konden niet door griep, verkeer of andere afspraken. Veel mensen die ik niet verwacht had, kwamen daar voor in de plaats. De eerste recensies zijn er en die zijn positief. De eerste reacties van mensen die het gelezen hebben of aan het lezen zijn ook. Een enorme opluchting! Zelfs mijn nieuwe werkkamer is zo goed als af.

Het resultaat is dat ik me op dit moment een beetje een leeggelopen ballon voel. Ik heb nog van alles liggen; boeken die ik wil lezen, verhalen die ik wil schrijven, mijn website die ik verder wil uitbreiden, spullen die nog opgeruimd moeten worden en natuurlijk boek 2 waar ik graag aan wil beginnen. Het kost me alleen heel veel moeite om me ergens op te focussen met als effect dat ik 4 boeken heb liggen waar ik in begonnen ben, 2 half afgeschreven verhalen, diverse in concept opgeslagen webpagina’s, een tafel die vol ligt met spullen i.p.v. lekker opgeruimd en een waslijst aan dingen die ik zou doen na de boekpresentatie.

Nou heb ik de diagnose ADD gekregen, dus zo wereldvreemd is deze situatie voor mij niet. Ik heb inmiddels wel geleerd dat hoewel ik mijn uiterste best doe orde in mijn leven te houden, chaos het vaak wint. Mijn omgeving is dan een reflectie van de chaos in mijn hoofd. Gelukkig hebben we geen kleine kinderen in huis en is mijn man een nog grotere rommelkont dan ik. Mijn omgeving ergert zich hooguit aan mijn warrige antwoorden en afwezig zijn (aarde aan Esther, hallo!).

Ik weet ook dat het weer overgaat. Er is veel spanning geweest en ik heb verschillende zaken afgesloten. Daarna volgt altijd een terugslag met vermoeidheid en chaos. Er zit voor mij niets anders op dan lijsten bijhouden met wat ik heb liggen om vervolgens te kiezen voor iets dat echt af moet. En om met heel veel moeite dat uit te voeren. Met een beetje mazzel komt de focus dan weer terug en wordt het misschien een hyperfocus. Is het zo af!

Biecht van een debutant

Nog even en dan heb ik mijn boek fysiek in handen. Ik ben er dolblij mee, maar toch is blijdschap niet het gevoel dat overheerst. Want sinds ik weet dat mijn boek Het groene kristal te bestellen is, heb ik last van mijn maag. Ik begreep al snel waar het door kwam: angst. Een boek uitbrengen is namelijk dood en doodeng. Zeker voor een onzekere perfectionist met faalangst als ik.

Ik voel nu weer waarom ik er 25 jaar over heb gedaan om mijn boek uit te brengen. Eerder durfde ik het niet en er waren heel veel redenen om het vooral niet te doen. Hoe kan iemand met dyslexie nou een goed boek schrijven? Ik heb toch helemaal geen taalgevoel? Wie vindt een verzonnen verhaal van een 21jarige nou interessant? Ik liet het boek wel eens lezen aan mensen om mij heen, maar het bleef altijd heel veilig.

Ik ging op mijn 21ste schrijven, omdat ik op dat moment in mijn leven niets anders kon. Pijn vreet zich een weg door je ziel en door in een fantasiewereld te duiken, maakte ik mijn leven dragelijk. Daarna deed ik het vooral ook om te leren. Toen ik begon wist ik niet eens het verschil tussen zij en zei. En door er zo mee bezig te zijn, werd die lastige Nederlandse taal steeds leuker. Ondertussen bleef het verhaal van Terra 7 mij boeien.

Faalangst kende ik al als kind, al weerhield het mij er niet van om aan toneel te doen en te zingen. Als klein meisje trad ik op op bruiloften bij familie of in de kerk en die ervaring maakte het minder eng. Ik ben altijd blijven zingen, maar iedereen om mij heen weet dat je beter uit mijn buurt kunt blijven voor een optreden. En vlak voordat ik op moet, vervloek ik mezelf omdat ik het toch weer doe.

Om kort na dat moment weer te ervaren waarom ik op dat podium sta. Ja, er kan van alles misgaan (en veel is door de jaren heen ook misgegaan), maar de momenten waarop het goed gaat, zijn magisch. De kick als de muziek bij elkaar komt, het samenspel met de muzikanten of medespelers en vooral het moment waarop ik zie of voel dat ik het publiek raak met mijn stem.

Ik zal niet zien of voelen of mijn lezers geraakt worden door mijn boek, want ik ben daar niet bij. En de lezers die de moeite nemen om een recensie te schrijven, zijn vaak heel kritisch. Waarom heb ik dan toch die stap gezet om het uit te geven?

Omdat ik van schrijven hou, omdat mijn hoofd nog vol zit met verhalen die ik heel graag wil vertellen en omdat ik uiteindelijk zelf niets te verliezen heb (mijn uitgeefster wel en die heeft er met haar ervaring toch voor gekozen het uit te geven). Bovendien hebben mijn optredens mij geleerd dat door iets wél te doen, je er ook iets voor terug krijgt: ervaring. Ook als de wereld mijn boek helemaal niets vindt, is dat waardevol.

Tot ik die ervaring heb, zit er niets anders op dan dealen met de angst. Sorry omgeving, gezellig ben ik wel weer na de eerste reacties.

Nieuwsgierig naar Het groene kristal?

Nog een even en dan is mijn eerste boek er eindelijk. Ruim 25 jaar na het schrijven van het manuscript is het straks echt zo ver. Kun je niet wachten en ben je nieuwsgierig naar mijn schrijfstijl? Je kunt hoofdstuk 1 en een deel van 2 lezen via de site van Celtica Publishing.

Ook op deze site vind je steeds meer informatie over Terra 7. Zo is er een doorzoekbare woordenlijst met alle namen van volken, plaatsen, personages, dieren en dingen. Handig als je tijdens het lezen even niet meer weet wie bijvoorbeeld Arabella is. Ook vind je er straks scenes die het boek niet gehaald hebben (maar wel leuk zijn om als extra te lezen) en meer achtergrondinformatie over de planeet en de hoofdpersonages. Wist je bijvoorbeeld dat Terra 7 maar 11 maanden heeft (december bestaat er niet)? En hoe zit het nou met die naam Terra 7? Waarom heet de planeet soms Terra 6 en hebben de kolonisten de planeet weer een andere naam gegeven?

Als laatste ga je op mijn site ook meer informatie vinden over andere Nederlandse SF en fantasy schrijvers.

1 2 3