Moeder

In het 2e boek van de Terra7 trilogie speelt Conrad een hoofdrol. In Het groene kristal leerde je hem kennen, maar in dit verhaal lees je meer over zijn achtergrond.

Mensen om hem heen stonden op van hun stoel en dat deed ook Conrad opkijken. Zijn moeder kwam de eetzaal van het ruimtestation in: een prachtige Afro-Amerikaanse vrouw van in de zestig in een militair uniform. Haar statige houding was voor de meeste mensen al voldoende om te gaan staan, de vier sterren op haar schouders maakte het een vereiste. Conrad bleef als enige zitten en zijn moeder stapte met een stevige tred naar hem toe. Pas toen ze vlakbij was, stond Conrad op en kuste haar op de wang.

‘Moeder, ik had u niet zo vroeg verwacht’, verontschuldigde Conrad zich terwijl hij beleeft haar een stoel wees en die aanschoof zodra ze was gaan zitten. Het was het signaal voor de mensen in de eetzaal om ook weer te gaan zitten en snel klonk het normale geroezemoes van gesprekken om hen heen. ‘Kan ik iets te drinken voor je halen?’

‘Nee, dank je. De Cairo kon eerder aanmeren, vandaar dat ik te vroeg ben’, verklaarde admiraal Johnson. ‘Dat betekend ook dat ik sneller weer vertrek en ik wilde niet wachten tot onze afspraak. Je ziet er goed uit Conrad.’

‘Dank u, moeder. Nog steeds op jacht naar ruimtepiraten?’

‘Helaas wel en zolang we van de Verenigde Aarde geen toestemming krijgen om orde op zaken te stellen op de Terra’s, blijft dat ook zo.’

‘Ik heb begrepen dat Terra 4 Aardse militairen heeft toegelaten.’

‘Klopt, maar Terra 2 en 5 geven openlijk steun aan de piraten. Het blijft dweilen met de kraan open.’

Admiraal Johnson zweeg en staarde Conrad aan. Het was haar manier om te laten blijken dat ze klaar was met de beleefdheden. Tijd voor Conrad om te komen met waar dit gesprek werkelijk om draaide. Hij wreef nerveus in zijn handen. Goed, daar ga ik.

‘Ik ben onlangs benaderd door een oud-studiegenoot van mij. Hij wees mij er op dat er wetenschappers gevraagd worden voor een onderzoeksmissie naar Terra 7, de zogenaamde paradijsplaneet. Ik heb me er voor aangemeld en ben door de eerste selectie gekomen. Ik ga eind deze week met mijn training beginnen.’

‘Terra 7? Ik heb inderdaad gehoord dat er nog zo’n ellendige kolonie bestaat.’

Conrad onderdrukte een zucht. Hij wist dat hij weinig interesse van zijn moeder kon verwachten, maar het was altijd weer naar om dat bevestigd te zien.

‘Er is 500 jaar geen contact geweest met deze kolonie. Het is best mogelijk dat het op deze planeet wel gelukt is een vreedzame samenleving te vormen. Bovendien wil ik graag onderzoek doen.’

‘Ik dacht dat je niet wilde ruimtereizen en daarom op dit ruimtestation bleef werken’, merkte zijn moeder op. ‘Onderzoek kun je ook doen in het Aardse leger. Ik heb zo een plek voor je.’

Dit keer liet Conrad wel een zucht ontsnappen. ‘U weet dat ik geen militair wil zijn.’

‘Dat vertel je me keer op keer, maar ik snap nog steeds niet waarom en nu helemaal niet’, zei Admiraal Johnson streng. ‘Het leger heeft veel meer mogelijkheden dan een wetenschappelijk missie. We hebben op dit moment een tekort aan technologiespecialisten. Ik heb zelfs op mijn schip een tekort. Eerst wilde je een carrière als atleet, daarna ging je pas studeren en als laatste ben je je tijd aan het verdoen op dit station. Genoeg. De Aarde heeft je nodig, Conrad. Het is tijd om net als de rest van ons gezin je plicht te vervullen.’

‘Om vervolgens net als Gaia ergens in het luchtledige van de ruimte te eindigen.’

‘Dat is juist een reden! Zo dat jouw zus niet voor niets gestorven is.’

Het is weer hetzelfde liedje. Conrad staarde naar zijn moeder en net als altijd voelde hij zich mijlenver van haar verwijderd. Zijn moeders manier van het verwerken van de dood van zijn zus was om nog harder te werken en nog meer ruimtepiraten op te jagen. Hij was met de 8 jaar oudere Gaia opgegroeid in een internaat voor kinderen van militairen bij de ruimtepoort van Phoenix en had daar een leuke jeugd gehad. Zijn moeder zag hij toen een paar keer per jaar en ze gingen zelfs één keer per jaar samen op vakantie. Sinds de dood van Gaia, bijna 10 jaar geleden, was het al veel als ze elkaar één keer per jaar persoonlijk zagen. Meestal bestond het contact uit korte berichten en bijna altijd deden die er meer dan een dag over om aan te komen.

Zou het anders zijn geweest als ik een vader had gehad? Zijn biologische vader was niet meer dan een zaaddonor, iemand die zijn moeder nog kende van hun tijd op de militaire academie. Zijn moeder had vooral uit plicht twee kinderen gekregen, als bijdrage aan het in stand houden van de menselijke populatie op de Aarde. Plicht was heel belangrijk voor Admiraal Hailey Johnson. Belangrijker dan het hebben van een relatie met een partner of met haar kinderen. Conrad had daar genoeg van.

‘Hailey’, hij noemde zijn moeder bewust bij haar voornaam. ‘Ik heb geen zin meer in deze discussies en wil ze ook niet meer voeren. Ik zal nooit voor een militaire carrière kiezen, omdat ik er van overtuigd ben dat geweld uiteindelijk niets oplost. Ik kies mijn eigen weg en deze wetenschappelijk missie is mijn manier om iets te betekenen voor de mensheid. Niet alleen op Aarde, maar ook daarbuiten. Toen ik hoorde dat je aan zou meren, heb ik je uitgenodigd om je dit persoonlijk te vertellen. Niet om je toestemming te vragen.‘

Admiraal Johnson keek Conrad strak aan en hij moest zijn best doen om niet van haar weg te kijken. Ze mocht dan een heel bataljon soldaten in het gelid krijgen met die blik, hij zou niet voor haar buigen.

Conrad had geen idee hoe lang ze zo tegenover elkaar bleven zwijgen, maar ineens stond zijn moeder op. Ze trok kordaat haar jasje recht, liep op hem af en gaf hem een zoen op zijn wang.

‘Succes’, was alles wat ze zei. Ze draaide zich om, liep in een rechte lijn de eetzaal uit, terwijl iedereen nog snel ging staan, zonder naar Conrad om te kijken.

Pas toen ze de zaal uit was, realiseerde Conrad zich dat hij zijn adem had ingehouden en hij ademde rustig uit en weer in. Het zou hem niets verbazen als dit de laatste keer was dat hij zijn moeder in levende lijve had gezien en het bracht hem meer van zijn stuk dan hij had gedacht. Waar ga ik in vredesnaam aan beginnen?

Nieuwe personages

In het tweede deel van Terra 7 volg je Conrads reis naar het noorden. Het betekent een kortstondig afscheid van Virginia, Dion, Zania en Kyril die we weer terug zien in deel drie.

In deel twee Het Huis van de Roos leren we Conrad, oudste van de Aardse wetenschappers en technologiespecialist, veel beter kennen. Nieuw zijn verzetsstrijdster Bridget (half Nard, half Afraans) en Duncan, Afraanse edele uit het Huis van de Roos. Hieronder leer je ze kennen aan de hand van een favoriete bezigheid uit hun verleden:

Conrad:
Ik plaats mijn handen voor mij en voel het ruwe oppervlak van de gravelbaan onder mijn vingertoppen. Mijn voeten staan in de startblokken. Hoewel dit geen wedstrijd is, voel ik wel de opwinding die bij een start hoort. Ik breng mijn billen omhoog en zoek het juiste evenwicht met de grootste druk op mijn voeten. Ik haal diep adem. In mijn hoofd laat ik het startsignaal klinken en nog op het signaal zelf spat ik vooruit. Mijn passen niet te kort en niet te lang. Ritme zoek ik en ritme heb ik. De wind suist in mijn oren en mijn ogen tranen. Mijn borst gaat snel op en neer als mijn longen zich vullen en ik de lucht weer uitblaas. Mijn hart bonst en pomp de zuurstof naar mijn spieren die steeds meer en meer verzuren. De laatste paar meters doen pijn, maar het is pijn dat ik verwelkom, want daar is de eindstreep. Dit was een snelle 100 meter, ik weet het zeker.

Bridget:
‘Vuur maken kost tijd’, legt papa mij uit. Ik slaak een diepe zucht. Ik draai en draai en draai maar aan het stokje, maar geen vuur. Het wil niet en het gaat me toch niet lukken, dus boos laat ik het uit mijn handen vallen. Papa gaat achter me zitten en ik ontspan meteen. Hij pakt mijn handen en samen doen we het nog een keer. Door zijn hulp blijft het stokje dat ik draai, veel meer op zijn plaats en ik ruik een brandlucht. Papa pakt snel het plukje houtvezels en legt het tegen het draaipunt aan.
‘Nu eerst weer draaien en dan blazen.’ Ik draai op de manier die papa mij net voordeed. De brandlucht wordt sterker. Ik blaas en ineens is er een prachtig geel vlammetje te zien in het plukje vezels. Als betovert staar ik er naar. ‘Goed gedaan meid’’, prijst papa mij. Hij houdt zijn handen beschermend om het vlammetje en samen brengen we het naar de houtvezels dat tussen het door ons geraapte hout ligt. Al snel vat het vlam en niet veel later warmen we ons aan het vuur.

Duncan:
Met mijn hand strijk ik eerst langs de klep van de vleugel, voordat ik die open doe. Ik weet niet waarom precies, maar ik geniet altijd als mijn vingertoppen de nerf van het hout voelen. Misschien wel omdat dit een Aardse vleugel is, gemaakt met Teraxaans hout.
Ik plaats mijn handen gedachteloos op de toetsen. Wat zal ik gaan spelen? Ik lach als ik zie dat ik bijna automatisch mijn vingers in de juiste positie heb gezet voor de ‘Mondscheinsonate’ van Beethoven en ik begin te spelen. Ik hou van de kalme klanken van dit stuk. De rust die er in zit en het kalme stijgen en dalen van de melodie. Altijd als ik dit speel, moet ik denken aan de Aarde voordat de mens het vernietigde. Die oude wereld waar mijn voorouders ooit leefden. Een wereld waar ‘s nachts slechts één maan je pad verlichtte.

Persbericht: Geen contact met Terra 7 missie

Arnhem, 10 december 2672

Er is al een paar maanden geen enkel contact geweest met de Alpha, het ruimteschip met vier wetenschappers die opzoek zijn naar Terra 7, melden bronnen binnen de YSSP (Youth and Science Space Program) van de Verenigde Aarde. De Alpha vertrok op 15 februari 2672 om te onderzoeken wat er van de mensen op de kolonie Terra 7 is geworden. Sinds de kolonisatie van deze planeet vijf eeuwen geleden is er geen contact. Lang werd zelfs gedacht dat de planeet helemaal niet bestond.

Volgens een officiële reactie van het ministerie van intergalactische zaken is er niets aan de hand. “De Alpha reist door een deel van de ruimte dat zeer afgelegen ligt. Het is daarom voor snelle communicatie afhankelijk van ruimterelays die na iedere ruimtevouw achtergelaten worden. Hierin kan iets misgegaan zijn. Het feit dat we van de wetenschappers enige tijd niets meer gehoord hebben, is daarom niet ongebruikelijk en geen reden voor alarm.”

Maar volgens onze bronnen is die uitleg onwaarschijnlijk. “Het laatste bericht dat van de Alpha binnenkwam, liet namelijk weten dat ze de planeet Terra 7 dicht genaderd waren. De ruimterelays hebben dus prima gefunctioneerd. Bovendien zijn de relays instaat om zichzelf te repareren bij lichte beschadigingen of softwarematige fouten,” aldus onze bron die liever anoniem wil blijven.

Antwoord op wat er dan gebeurd is, kan hij niet geven. “De fout kan bij het schip zelf liggen. Het kan beschadigd zijn of zelfs niet meer bestaan. Een andere mogelijkheid is dat de technologie op de planeet Terra 7 zo ver ontwikkeld is dat het berichten van de Alpha zou kunnen onderscheppen. In dat laatste geval is een communicatiestilte de verstandigste optie.”

Het kan nog wel een jaar duren voordat er uitsluitsel is. Volgens het protocol van het ministerie is bij missies buiten het intergalactische territorium niet gebruikelijk om een reddingsmissie te sturen.

Bronnen zijn bij de redactie bekend.

Het groene kristal is te bestellen!

Eindelijk is het dan zo ver. Terra 7: Het groene kristal is te bestellen via de website van Celtica Publishing én via alle andere boekhandels. In februari kun je hem gaan lezen.

Dat betekent dat ik ook eindelijk het prachtige coverontwerp van Joost Zwaan in volle glorie kan laten zien! Je ziet er het gezicht van Zania, een van de heldinnen uit mijn boek. En wie goed kijkt herkent er het gezicht van Ayla in. Zij heeft model gestaan voor Zania. Ik ben er erg trots op dat een van de meiden op de cover van mijn boek staat. Bedankt Ayla.

Een boekpresentatie staat voorlopig gepland op een donderdag eind februari of begin maart. De presentatie is in Hoorn en een definitieve datum en locatie volgt nog.

Via deze link kun je informatie over mijn boek vinden op de Celtica Publishing website.

Via deze link ga je naar de webshop van Celtica. Het boek kost € 18,00. Als je aangeeft dat je een gesigneerd exemplaar wilt, dan krijg je die. Kom je naar de presentatie? Zet dan ‘boekpresentatie’ erbij. Ik signeer je boek dan persoonlijk en je krijgt je verzendkosten ter plaatse terug (helaas is er via de webshop geen optie om dat uit te zetten).

Bijna klaar

Op de valreep heb ik met Anaïd Haen in 2017 de redactionele fase van mijn boek afgerond. De tekst ligt nu bij Rianne Lampers, uitgever van Celtica Publishing. Ook de cover gemaakt door Joost Zwaan is af, inclusief achterflaptekst en ISBN nummer. Om jullie alvast in de stemming te laten komen, laat ik een stukje zien van de voorkant.

Het voelt een beetje vreemd dat het nu af is. Ik zat de laatste maanden echt in een schrijfmodus en was vrijwel dagelijks met mijn boek bezig. Een prettig ritme. Ik kan natuurlijk met boek 2 verder, maar doe dat bewust niet. Ik denk dat het goed is om even te resetten en zelf weer boeken van anderen te lezen. Er is genoeg blijven liggen.

En ik moet nog een boekpresentatie regelen. Zodra ik een datum heb, laat ik het jullie weten. In het weekend van 31 maart en 1 april 2018 sta ik met mijn boek bij de stand van Celtica Publishing op de Dutch Comic Con in de Jaarbeurs in Utrecht. Kom langs!

Achterflaptekst:

Ooit werd Terra 7 gekoloniseerd vanuit het ideaalbeeld van een geweldloze samenleving. Als de Aardse wetenschappers Virginia, Conrad en Redbod de planeet na eeuwen herontdekken, komen ze er echter tot hun schrik achter dat het leven er niet bepaald paradijselijk is.
Wat eens gewone mensen waren, zijn nu volken die door genetische manipulatie uit elkaar zijn gedreven en zelfs lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. Terra 7 is een planeet waar onderdrukking en overheersing de praktijk zijn geworden.

Gebonden aan de Aardse regel dat ze niet mogen ingrijpen, staan de wetenschappers voor een belangrijke keuze: helpen ze de onderdrukte volken of niet? Als Redbod verdwijnt, worden Virginia en Conrad gedwongen een beslissing te nemen. Bijgestaan door Zania, een Terrazone en Dion, een Groene met telepathische gaven, gaan ze op zoek naar hun schip en hun vriend.

In Het groene kristal, het eerste boek van de trilogie Terra 7, neemt Esther Wagenaar je mee naar een wereld vol extremen. In deze gepolariseerde samenleving volg je de personages op hun tocht naar een betere wereld. Welke keuzes zullen ze maken?

Persbericht: Wetenschappers Terra 7 missie bekend

Arnhem, 26 december 2671

Wetenschappers Terra 7 missie bekend

Na een uitvoerige selectieprocedure is bekend geworden welke jonge wetenschappers er vertrekken naar de paradijsplaneet Terra 7. We stellen ze graag aan u voor.

Redbod Bergman

Deze 27-jarige natuur- en wiskundige is specialist op het gebied van de ruimtevouw techniek. Hij is tevens de leider van deze missie. Redbod komt van het Europese continent, maar is afgestudeerd aan de universiteit Harvard. Mocht zijn naam bekend voorkomen dan klopt dat. Zijn vader is minister Bergman van Intergalactische zaken van de Verenigde Aarde. Deze maakte geen deel uit van de selectiecommissie. Redbod is dus op eigen kracht door de procedure gekomen.

Belia Park

Belia is 28 jaar oud en van Koreaanse oorsprong. Op haar 6e verhuisde ze met haar ouders terug naar het Aziatische continent. Ze volgde haar opleiding in geoloog, bioloog en zoöloog op de universiteit van Beijing en is cum laude afgestudeerd. Haar opleiding betaalde ze als zangeres in een popband. Na haar studie werkte ze voor een herstelteam dat het zuiden van Korea weer bewoonbaar wil maken.

Conrad Johnson

Conrad is met zijn 30 jaar de oudste van de groep. Deze Amerikaanse technologiespecialist behaalde zilver op de 100 meter hardlopen tijdens de Olympische spelen van 2662. Daarna begon hij pas op zijn 21ste met zijn studie aan de universiteit van Princeton, maar was na 3 jaar al cum laude afgestudeerd. Conrad werkte op de ruimtehaven ESS op het Europese continent en is daarmee de man met de meeste ruimte-ervaring.

Virginia van der Zande

Virginia is 24 jaar oud en komt uit een echte medische familie. Ze begon op 13 jarige leeftijd aan haar studie medicijnen in het ziekenhuis van haar ouders in de Europese stad Hilversum. Na cum laude te zijn afgestudeerd, werkte ze op haar 22ste in een team dat nieuwe toepassingen voor de regulator ontwikkelde. Voor deze missie deed ze veel nuttige ervaring op als arts mobiele ondersteuning voor diverse herstelteams op Aarde.

Alle leden van het team zullen een intensieve training doorlopen. De verwachting is dat ze op 15 februari 2672 vertrekken naar Terra 7. De missie zal zeker een jaar gaan duren.

Kill your darlings

Ik ben op dit moment nog steeds druk met herschrijven van mijn boek. Een lastige klus, want het gaat niet zo zeer om schrijven als vooral om weghalen. Hele stukken zijn er inmiddels gesneuveld. En dat doet soms best pijn.

Een boek schrijft zich voor een deel vanzelf. Je begint met een idee. Dat wordt een concept en vervolgens ga je schrijven. Het beeld dat je hebt van de omgeving wordt steeds duidelijker en ook de karakters worden echte personages. Ze gaan op elkaar en hun omgeving reageren en voordat je het weet schrijf je de ene scene na de andere. Hele dialogen volgen. De ene gebeurtenis krijgt een vervolg in een volgende gebeurtenis. De wereld wordt steeds complexer en natuurlijk wil je als schrijver daar over vertellen. En zo schrijf je door en door.

Maar een lezer zit helemaal niet te wachten op voorgekauwde informatie. Voor een lezer is het immers veel spannender om zelf dingen te ontdekken. En al die dialogen kunnen verzanden in geouwehoer. Is het wel nodig om in detail uit te leggen hoe alles er uit ziet? Zelfs bij personages moet je je afvragen of zij wel een wezenlijke rol hebben in het verhaal. Als die rol niet meer is dan van een toevallige voorbijganger, kun je er beter niet te veel aandacht aan besteden.

En zo kan het dus gebeuren dat je die gevatte dialoog die zo grappig was er toch maar uithaalt. En dat je zo veel mogelijk uitleg schrapt. Of een hele scene inclusief personages, omdat het niets toe voegt. Kill your darlings. Het klopt.

Nog even geduld

Het slechte nieuws is: we gaan de deadline van november dit jaar niet halen. Het goede nieuws is: het wordt een beter boek.

Zoals ik in mijn vorige blog schreef, werk ik nu aan mijn boek samen met redacteur en schrijfster Anaïd Haen. Daaruit bleek dat voor mijn boek een ‘frisse blik’ noodzakelijk is om het op een hoger plan te brengen. Dat is precies wat ik aan het doen ben. Ik ben flink aan het herschrijven. Ik probeer in ieder hoofdstuk te kijken wat essentieel is voor het verhaal. Al het ‘gedoe’ haal ik er uit of maak ik korter.

Dat is vaak best even slikken en soms heb ik tijd nodig om het te verwerken. Ik ben iemand die erg in mijn hoofd schrijft. Ik moet het verhaal in mijn hoofd voor me kunnen zien om het op te kunnen schrijven. Als het plaatje dan anders moet worden, dan moet dat eerst ontstaan. Zodra de ‘film’ in mijn hoofd er weer is, kan ik het opschrijven. In mijn manier van beschrijven probeer ik dan zo goed mogelijk over te brengen wat ik zie. En wat dus hopelijk ook de lezer straks voor zich ziet.

Soms moet je gewoon van een ander horen hoe het verder moet, ook al weet je het misschien al wel. Als ik ergens over twijfel, geeft dat al aan dat het waarschijnlijk niet belangrijk is voor het plot. Maar omdat ik moeite heb met afscheid nemen van de oude tekst, lukt het me niet een beslissing te nemen. Dan is het fijn dat je kunt overleggen met je redacteur.

Een ander onderdeel waar ik meer aandacht aan besteed is de karakterontwikkeling van de hoofdpersonages. Ze zijn volwassener en moeten vaker bewust keuzes maken. Keuzes die consequenties hebben, die weer invloed hebben op de karakters. Dat zie je terug in perspectief gebruik. Het oorspronkelijke verhaal maakte gebruik van voortdurend wisselende perspectieven. Dat is een vorm die tegenwoordig niet meer gebruikt wordt. Nu kies ik zo veel mogelijk voor het perspectief van de hoofdpersonages en denk ik bij iedere scene na vanuit wiens hoofd de lezer de scene ziet.

Ik hoorde van mijn redacteur dat we van Rianne Lampers, mijn uitgever, de ruimte hebben gekregen om de tijd te nemen voor het herschrijven. Bedankt Rianne! Dus voor iedereen die op mijn boek zit te wachten: nog even geduld. Het zal de moeite waard zijn.

De redacteur

Ik ben inmiddels aan de slag met mijn redacteur. Ze schrijft zelf onder de naam Anaïd Haen (korte verhalen, kinderboeken, volwassenen) en heeft ook als redacteur veel ervaring. Naast al deze werkzaamheden organiseert ze ook de jaarlijkse verhalen wedstrijd Fantastels. Op haar website kun je meer over haar lezen. Je kunt daar ook een aantal verhalen van haar lezen of beluisteren (PDF en MP3) en met veel van deze verhalen heeft ze een prijs gewonnen.

Niet zo maar iemand dus en dat vind ik best een eer. Helemaal als ze je complimenten geeft over bijvoorbeeld de heldere verteltoon of dat ik beeldend schrijf. En dat mijn boek zeker potentie heeft.

Maar ook dat er nog heel wat aan moet gebeuren en daar doet ze precies wat ik nodig had. Want als je nu nog bezig bent met een verhaal dat je 26 jaar geleden hebt verzonnen, maakt dat je aardig blind voor wat je nou eigenlijk echt op papier hebt gezet. Ik ken de wereld van Terra 7 en alle personage door en door en voor mij is alles heel logisch, omdat ik die extra bagage heb. Iemand die het voor het eerst leest en dan helemaal een redacteur die kritisch leest, leest heel iets anders.

En dus is het even slikken als je hoort dat je personages kinderachtig overkomen, dat er nog teveel ‘gedoe’ in het verhaal zit dat geen duidelijk doel heeft en dat ik te veel wil uitleggen (want je lezer is slimmer dan je denkt). Gelukkig heb je dan iemand tegenover je die zelf ook schrijver is en heel goed weet hoe het is om in mijn positie te zitten. En gelukkig ook iemand die aangeeft dat ik het niet met haar eens hoef te zijn, want het is mijn verhaal.

In heel veel opzichten ben ik het wel met haar eens. Dan is het goed om bij mezelf te merken dat ik niet hiermee bezig ben omdat ik op mijn 21ste een leuk verhaal heb geschreven, maar omdat ik nu echt een schrijver wil zijn. En dat ik dus prima in staat ben om hele stukken te herschrijven (en makkelijker dan toen, want ik heb wel wat geleerd de afgelopen jaren). Dat is een prettige ontdekking en geeft meer zelfvertrouwen. Op naar een beter boek!

 

1 2